Category Archives: Επιστήμη

Ο Ερατοσθένης, οι Άραβες και η ανακάλυψη της Αμερικής

 Στις αρχές του 9ου αιώνα, όταν ο αυτοκράτορας Καρλομάγνος δεν ήξερε ούτε το όνομά του να γράψει, στην αυλή του Χαλίφη Χαρούν αλ Ρασίντ στη Βαγδάτη Άραβες λόγιοι εξερευνούσαν και επέκτειναν τα όρια των μαθηματικών, της ιατρικής, της αστρονομίας και της γεωγραφίας.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 830 μΧ αστρονόμοι της αυλής του Χαλίφη αλ Μαμούν υπολόγισαν την περιφέρεια της γης στα 40.248 χλμ, πάρα πολύ κοντά στη σημερινή τιμή των  40.068 χλμ.

Βέβαια, 11 αιώνες νωρίτερα ο Ερατοσθένης την είχε εκτιμήσει στα 39.690 χλμ, μια απόκλιση της τάξης μόλις του 2%.

Το 15ο αιώνα στην Ισπανία, οι Δυτικοί λόγιοι γνώριζαν πως η γη είναι σφαιρική, εκτιμούσαν όμως πως η περιφέρειά της ήταν περίπου το ένα τρίτο της πραγματικής, στηριζόμενοι κυρίως σε λανθασμένους υπολογισμούς του Στράβωνα.

Ο Κολόμβος κατάφερε τελικά να πείσει την Ισαβέλλα να του χρηματοδοτήσει το ταξίδι προς τα Δυτικά για τις Ινδίες. Ποιος ξέρει όμως ποια θα ήταν η απόφαση αν ο Κολόμβος ή η Ισαβέλλα γνώριζαν τις εκτιμήσεις των Αράβων σχεδόν 7 αιώνες νωρίτερα και εκτιμούσαν πως το ταξίδι δυτικά για τις Ινδίες δε θα είχε μήκος 6.300 χλμ όπως νόμιζαν αλλά 22.000 χλμ.

 

Σχολιάστε

Filed under Επιστήμη, Ιστορία

Η αθάνατη ζωή της Henrietta Lacks

Το Φεβρουάριο του 1951, η 31χρονη Henrietta Lacks, μαύρη μητέρα 5 παιδιών από τη Βαλτιμόρη, διαγνώστηκε με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Ο γιατρός που την εξέτασε, χωρίς να ζητήσει την άδειά της, έκοψε δύο μικρά κομμάτια ιστού, ένα υγιές και ένα κακοήθες, και τα έδωσε στον George Gey, έναν επιστήμονα που προσπαθούσε να δημιουργήσει μια συνεχώς αναπαραγόμενη γραμμή ανθρώπινων κυττάρων.

Η Henrietta Lacks πέθανε στις 4 Οκτωβρίου, όμως τα κύτταρα από τον ιστό της πέτυχαν εκεί που όλα τα προηγούμενα είχαν αποτύχει.

Αναπαραγόμενα σε μεγάλη κλίμακα, χρησιμοποιήθηκαν για δοκιμές για το εμβόλιο της πολυομελίτιδας, οδήγησαν στην κατανόηση πως τα ανθρώπινα κύτταρα έχουν 46 χρωμοσώματα, στάλθηκαν από τη NASA σε τροχιά και συνέβαλαν στη δημιουργία του τομέα της ιολογίας.

Πάνω από 300 νέες επιστημονικές έρευνες προστίθενται κάθε μήνα στην εντυπωσιακή βιβλιογραφία των 60 χιλιάδων μελετών σχετιζόμενων με τα κύτταρα της Henrietta Lacks.

Διαβάστε ένα απόσπασμα από το βιβλίο ‘The Immortal Life of Henrietta Lacks’ της Rebecca Skloot και μια βιβλιοκριτική του από την Washington Post.

Σχολιάστε

Filed under Διάφορα, Επιστήμη

Οι αγρότες ήταν πιο sexy από τους κυνηγούς

Οι άνθρωποι έμαθαν να καλλιεργούν τη γη κάπου στη Μέση Ανατολή πριν περίπου 10 χιλιάδες χρόνια.

Μέσα σε 6 χιλιάδες χρόνια, η γνώση αυτή είχε φτάσει και στα Βρετανικά νησιά.

Στους επιστήμονες δεν ήταν ξεκάθαρο αν η μετάδοση της γνώσης αυτής έγινε από στόμα-στόμα μετάδοση πληροφοριών σε πληθυσμούς κυνηγών-τροφοσυλλεκτών ή μέσα από μετακινήσεις πληθυσμών.

Μια πρόσφατη γενετική έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Leicester που εξέτασε την πιο διαδεδομένη σειρά καταγωγής του χρωμοσώματος Υ στην Ευρώπη, συμπέρανε πως όχι μόνο η γεωργία έφτασε στην Ευρώπη από μια ομάδα ανθρώπων που ήρθε από τη Μέση Ανατολή μέσω της σημερινής Τουρκίας, αλλά και πως εκείνοι οι γεωργοί πρέπει να είχαν εντυπωσιακές επιτυχίες με τις ιθαγενείς γυναίκες: το 80% των ευρωπαϊκών χρωμοσωμάτων Υ προέρχονται από εκείνους τους πληθυσμούς νεολιθικών γεωργών.

Διαβάστε περισσότερα από το Scientific American

Σχολιάστε

Filed under Επιστήμη, Ιστορία

EoL: η Εγκυκλοπαίδεια της ζωής

Plesiops nigricans

Plesiops nigricans

Ένα από τα πιο φιλόδοξα επιστημονικά προγράμματα -όνειρο αιώνων- έχει ξεκινήσει, προφανώς με τη βοήθεια του ίντερνετ:

Η συγκέντρωση σε έναν ιστότοπο όλων των γνωστών ειδών με μια σελίδα πληροφοριών αφιερωμένη στο καθένα. Τιτάνιο το έργο αν σκεφτεί κανείς πως υπάρχουν τουλάχιστον 1 εκατομμύριο είδη εντόμων…

Η ιστοσελίδα είναι η http://www.eol.org (από το Encyclopaedia of Life)

Η δική μας σελίδα είναι αυτή και η θέση μας στο Δέντρο της Ζωής :

Animalia +

Σχολιάστε

Filed under Επιστήμη

Ο Γαλαξίας μας έχει τη γεύση σμέουρων και μυρίζει ρούμι…

…λένε οι επιστήμονες:

http://www.guardian.co.uk/science/2009/apr/21/space-raspberries-amino-acids-astrobiology

Σχολιάστε

Filed under Επιστήμη